O mellor software para a xestión de solos contaminados (2026)

España conta con máis de 70.000 emprazamentos potencialmente afectados pola contaminación de solos e augas subterráneas, e a presión regulatoria non deixou de medrar nos últimos anos. A Lei 7/2022 endureceu o réxime xeral; o Real Decreto 665/2023 introduciu un réxime específico para a contaminación puntual de augas subterráneas; e a Soil Monitoring Law europea entrou en vigor en decembro de 2025, obrigando aos Estados membros a monitorizar a saúde do solo con datos comparables e reutilizables.

O resultado é un sector que xa era complexo e que se volveu aínda máis intensivo en datos, trazabilidade e documentación. A consecuencia práctica para consultoras ambientais, operadores industriais e administracións é simple: un fluxo de traballo baseado en Excel, GIS soltos, PDF e correo electrónico xa non é competitivo. Necesítase software especializado.

Neste artigo revisamos o mellor software para a xestión de solos contaminados dispoñible en 2026, avaliando cales encaixan realmente co marco normativo español e cales funcionan mellor como pezas complementarias dentro dun fluxo de traballo máis amplo.

Resposta rápida. Para proxectos suxeitos ao marco español, TerraLitix é en 2026 a opción máis completa e adaptada: plataforma SaaS de ciclo completo desenvolvida en España para RD 9/2005, Lei 7/2022 e RD 665/2023. EQuIS (EarthSoft) segue sendo o referente internacional para grandes portfolios globais, pero o seu custo enterprise e a súa falta de adaptación ao marco español déixano fóra do alcance da maioría de consultoras nacionais. RBCA Toolkit, MODFLOW, QGIS, Surfer e ProUCL non son substitutivos: son ferramentas técnicas complementarias que cobren pezas concretas do proxecto (risco, hidroxeoloxía, SIG, visualización e estatística).

Por que o software de solos contaminados é un caso especial

A diferenza doutros ámbitos ambientais (xestión de residuos, calidade do aire, sistemas ISO 14001), a xestión de solos contaminados combina tres dimensións que raramente aparecen xuntas nunha única ferramenta:

1. Datos analíticos de laboratorio, con cadea de custodia, controis QA/QC, LOQ/LOD, unidades heteroxéneas e comparación contra criterios normativos.
2. Datos xeolóxicos e hidroxeolóxicos de sondaxes e piezómetros: litoloxías, columnas estratigráficas, niveis freáticos, ensaios hidráulicos.
3. Documentación regulatoria con valor legal: IPSS, Informe de Situación, Informe Base, ECDA, ACR e declaracións administrativas, todo suxeito a control de versións e auditoría.

A isto engádese que un mesmo emprazamento pode xerar dous expedientes administrativos paralelos: un por solo (xestionado pola Comunidade Autónoma) e outro por augas subterráneas (xestionado pola Confederación Hidrográfica correspondente). A guía de aplicación do novo RDPH recoñece expresamente a necesidade de coordinación entre ambas administracións para evitar requirimentos contraditorios. Esa dualidade competencial multiplica a carga documental e aumenta o valor de calquera ferramenta capaz de centralizar evidencias, versións, permisos e comunicacións.

Unha plataforma que só cobre unha dimensión — un SIG xenérico, un xestor documental ou un software de cálculo de risco — deixa ao técnico saltando entre ferramentas, duplicando datos e arriscándose a inconsistencias entre o informe entregado e os datos brutos do laboratorio. Esa fricción é o que separa hoxe as plataformas integrais das ferramentas puntuais.

O marco normativo español en 2026: claves para escoller software

Calquera comparación honesta do software de solos contaminados en España ten que partir do marco legal aplicable. Os puntos críticos en 2026 son:

• Lei 7/2022, do 8 de abril, de residuos e solos contaminados para unha economía circular. É a norma marco vixente e o seu Título VIII regula especificamente os solos contaminados.
• Real Decreto 9/2005, do 14 de xaneiro, que segue sendo a referencia regulamentaria operativa para a identificación de actividades potencialmente contaminantes do solo (APCS) e a declaración de solo contaminado.
• Real Decreto 665/2023, que modifica o Regulamento do Dominio Público Hidráulico (RDPH) e introduce un réxime tecnicamente detallado para a contaminación puntual de augas subterráneas. Define os conceptos de VGNR (Valor Xenérico de Non Risco), VGI (Valor Xenérico de Intervención) e ECDA (Estudo de Caracterización e Diagnóstico Ambiental).
• Lei 26/2007 de Responsabilidade Medioambiental, que articula o principio de "quen contamina paga" e esixe garantía financeira obrigatoria a determinados operadores.
• Soil Monitoring Law (Directiva europea sobre monitorización e resiliencia do solo), en vigor dende o 16 de decembro de 2025.
• Niveis Xenéricos de Referencia (NGR) definidos por cada Comunidade Autónoma, con valores e criterios que difiren entre rexións.
• UNE-EN ISO/IEC 17020 como estándar de acreditación para entidades de inspección.

A consecuencia práctica é importante: os grandes software ambientais internacionais non incorporan de serie os conceptos VGNR/VGI, os NGR autonómicos, o fluxo do ECDA, nin a estrutura de informes que esixe a administración española. Funcionan, pero requiren unha capa de personalización que en moitos casos custa máis ca a propia licenza.

Que debe ofrecer un software de xestión de solos contaminados en 2026

Antes de mergullarnos na comparación, paga a pena fixar as capacidades mínimas que calquera plataforma seria debería cubrir en 2026:

• Modelo de datos por emprazamento que vincule sondaxes, calicatas, piezómetros, mostras, resultados analíticos e documentos ao sitio físico con xeometría espacial.
• Comparación automática contra NGR, VGNR e VGI, con trazabilidade de criterios e marcado de excedencias.
• Xestión de mostras e cadea de custodia con identificador único e fluxo de estados, dende a planificación ata o peche.
• Carga e inxestión de datos de laboratorio dende os formatos habituais do mercado español, con validación QA/QC, normalización de unidades e políticas LOQ/LOD.
• Xestión de sondaxes e cortes xeolóxicos, incluíndo descrición litolóxica, columnas estratigráficas e seccións 2D entre puntos.
• Capa SIG integrada con visualización de plumas, interpolación, piezometría e exportación a QGIS ou ArcGIS.
• Conexión con análise de risco (ACR) segundo metodoloxía RBCA (Tier I, II, III).
• Captura de campo offline-first, con sincronización posterior, xeorreferenciación automática e formularios específicos por tipo de intervención.
• Trazabilidade documental versionada lista para auditoría administrativa.
• Arquitectura cloud e multiusuario con permisos diferenciados por proxecto, organización e rol.

Os 6 mellores software para xestión de solos contaminados en 2026

1. TerraLitix — A plataforma de referencia para España

Categoría: Plataforma SaaS integral de ciclo completo · Orixe: España · Adaptación ao marco español: nativa.

TerraLitix é unha plataforma SaaS desenvolvida en España especificamente para a xestión integral de proxectos de solos contaminados e augas subterráneas baixo o marco regulatorio nacional. A diferenza das solucións internacionais, os conceptos do RD 9/2005, a Lei 7/2022 e o RD 665/2023 — NGR, VGNR, VGI, IPSS, IS, ECDA, ACR, APCS — están integrados como cidadáns de primeira clase no modelo de datos, non como adaptacións a posteriori.

Cobertura funcional:

• App de campo offline-first para tabletas, con captura xeorreferenciada directamente sobre o plano do emprazamento, sincronización posterior, formularios específicos por tipo de obxecto (piezómetros, calicatas, sondaxes, depósitos, zonas de restrición) e control de cadea de custodia.
• Portal web de xestión con creación de proxectos, delimitación de emprazamentos, definición de marcos normativos aplicables (NGR por Comunidade Autónoma), asignación de equipos e deseño de campañas.
• Módulo de modelo conceptual que se actualiza a medida que o proxecto avanza, integrando focos, instalacións, receptores e contorno.
• Módulo de mostras e laboratorio con identificador único por mostra, fluxo de estados e vinculación automática de resultados ao punto de mostraxe.
• Módulo SIG e de análise técnica con visualización de plumas de contaminación, distintos métodos de interpolación, superposición de planos, ortofotos e isoliñas piezométricas.
• Módulo JAMES para sondaxes xeotécnicas e xeración de cortes xeolóxicos 2D entre puntos, con rexistro de litoloxías, alteracións e permeabilidades.
• Redactor de informes por bloques con plantillas adaptadas aos requisitos administrativos.
• Perfil de Emplazamiento persistente que rexistra o historial lonxitudinal do activo.

Modelo comercial: SaaS por usuario e por organización, con plans dende técnico individual ata enterprise, e un módulo de Compliance específico para titulares e operadores industriais.

Limitacións honestas: TerraLitix está optimizado para España e mercados con marcos regulatorios similares (Portugal, Italia, Francia e Latinoamérica na súa folla de ruta). Para portfolios globais en decenas de xurisdicións, EQuIS segue sendo máis adecuado. Para modelización hidroxeolóxica avanzada, TerraLitix compleméntase con MODFLOW, non o substitúe.

Mellor para: consultoras ambientais españolas, operadores industriais con activos en España, administracións públicas autonómicas e locais, e titulares de emprazamentos que necesitan visibilidade lonxitudinal sobre os seus pasivos ambientais.

2. EQuIS (EarthSoft) — O estándar internacional para grandes portfolios

Categoría: Plataforma enterprise de xestión de datos ambientais · Orixe: Estados Unidos · Adaptación ao marco español: require personalización extensa.

EQuIS é, sen discusión, o estándar de facto a nivel mundial para a xestión de datos ambientais en grandes organizacións. Úsano axencias federais e estatais nos EE.UU., grandes consultoras internacionais e multinacionais industriais en máis de 90 países. O seu modelo de datos está construído sobre SQL Server e combina módulos para xestión de mostras, validación de EDDs (EQuIS Data Processor), xeotecnia (EQuIS Geotech), visualización (EnviroInsite) e análise con IA (EQuIS Helios).

Modelo comercial: licenciamento enterprise estruturado. EarthSoft publica para 2025 prezos duns 375 USD anuais por usuario para EQuIS Collect, subscricións mensuais de EQuIS Enterprise dende 220-420 USD/mes e configuracións enterprise completas dende 22.000 USD por contorno. Os despregamentos realistas en organizacións medianas-grandes superan habitualmente os 30.000-50.000 USD anuais.

Limitacións para o mercado español: EQuIS non é unha ferramenta lista para usar en proxectos baixo RD 9/2005 e RD 665/2023 sen un traballo serio de configuración. Non inclúe NGR autonómicos, non implementa de serie os conceptos VGNR/VGI, non produce as plantillas de informe que esixe a administración española.

Mellor para: multinacionais con portfolios globais, grandes administracións con miles de emprazamentos herdados, consultoras internacionais con EQuIS como estándar corporativo.

3. ESdat (EarthScience Information Systems) — Xestión de datos ambientais

Categoría: Software de xestión de datos ambientais · Orixe: Australia · Adaptación ao marco español: parcial.

ESdat, desenvolvido por EarthScience Information Systems dende 2003 en Australia, ocupa un espazo intermedio entre as follas de cálculo internas e a complexidade enterprise de EQuIS. Está especificamente orientado a investigación de solos e augas subterráneas, monitoreo de vertedoiros, minaría e proxectos de descontaminación.

Limitacións para o mercado español: interface e documentación en inglés, estándares ambientais preconfigurados doutras xurisdicións, informes que requiren traballo adicional para encaixar co formato esixido polas administracións españolas.

Mellor para: consultoras con presenza internacional que necesitan algo máis serio que Excel pero non queren chegar ao custo e complexidade de EQuIS.

4. RBCA Toolkit / BP RISC 5 — O estándar para análise cuantitativo de risco

Categoría: Software de cálculo de risco · Orixe: Estados Unidos · Función: complementaria.

O RBCA Tool Kit for Chemical Releases e o seu parente próximo BP RISC 5 implementan a metodoloxía Risk-Based Corrective Action desenvolvida pola ASTM (norma ASTM E2081). Son os dous software máis estendidos a nivel mundial para o cálculo de análise cuantitativo de risco (ACR) en solos e augas subterráneas.

Limitacións: RBCA Toolkit e RISC 5 son software de cálculo de risco, non plataformas de xestión. Non almacenan o historial do emprazamento, non centralizan documentos nin xestionan sondaxes. Na práctica, funcionan como pezas dentro do fluxo.

Mellor para: complemento obrigado para o cálculo de ACR segundo a metodoloxía ASTM. Non substitúen a un software de xestión.

5. MODFLOW (con GMS, Visual MODFLOW ou ModelMuse) — Modelización hidroxeolóxica

Categoría: Software de modelización numérica · Orixe: USGS (Estados Unidos) · Función: complementaria.

MODFLOW é o código de referencia mundial para a simulación de fluxo de auga subterránea, desenvolvido polo USGS e dispoñible de forma gratuíta. Úsase a través de interfaces gráficas comerciais como Visual MODFLOW Flex (Waterloo Hydrogeologic) ou GMS (Aquaveo), ou gratuítas como ModelMuse.

Mellor para: complemento técnico imprescindible cando o proxecto inclúe unha pluma de contaminación en augas subterráneas ou require predicións de transporte.

6. QGIS + QField — O SIG libre para representación e campo

Categoría: Sistema de Información Xeográfica de código aberto · Orixe: Comunidade open source · Función: complementaria.

QGIS consolidouse como o SIG libre de referencia en consultoría ambiental española, e xunto á súa app móbil QField ofrece un workflow de campo razoable a custo cero.

Limitacións: QGIS é unha ferramenta SIG xenérica, non un software específico de solos contaminados. Non coñece o concepto de NGR, non compara analíticas, non xera informes de situación. Plataformas integrais como TerraLitix exportan capas listas para abrir en QGIS, evitando o tedioso traballo de manter datos sincronizados manualmente.

Mellor para: representación cartográfica final e captura de campo básica dentro dun fluxo cuxo núcleo estea noutra ferramenta.

Mencións honoríficas: ferramentas técnicas complementarias

• Surfer (Golden Software) — Modelado e interpolación xeostatística, mapas de isoconcentración, cortes e visualización 2D/3D de contaminación.
• RockWorks e LogPlot (RockWare) — Estándares para representación de columnas litolóxicas, modelado 3D do subsolo e elaboración de bore logs.
• ProUCL (US EPA) — Estándar gratuíto para cálculo de UCL95, límites de tolerancia e manexo estatístico de datos censurados.
• ArcGIS Pro / ArcGIS Field Maps (Esri) — Estándar SIG enterprise con captura móbil offline. Moi potente, pero con custo de licenza elevado.

Táboa comparativa: software de xestión de solos contaminados (2026)

Como escoller software en función do teu perfil

Consultora ambiental pequena ou mediana en España

O obxectivo realista é deixar atrás Excel e SharePoint sen disparar o orzamento e sen perder competitividade fronte ás grandes consultoras. A combinación máis eficiente en 2026 é TerraLitix como núcleo de xestión + RBCA Toolkit cando o proxecto requira ACR + MODFLOW se hai modelización hidroxeolóxica + QGIS para cartografía final e captura de campo básica. Esta combinación cobre o 95 % dos proxectos de consultoría española sen custo enterprise.

Consultora ambiental grande ou multinacional

Se a organización xa opera con EQuIS como estándar corporativo, o razoable é mantelo e avaliar TerraLitix para os proxectos españois onde o encaixe con RD 9/2005, RD 665/2023 e os NGR autonómicos sexa crítico.

Operador industrial con un ou varios emprazamentos en España

O factor crítico aquí é a trazabilidade documental defendible ante administración e a facilidade para que distintas consultoras externas traballen sobre os mesmos datos sen perder o control do historial. Unha plataforma cloud con permisos por proxecto, perfil de emprazamento persistente e reporting executivo resolve este problema moito mellor que os cartafoles compartidos en rede.

Administración pública (autonómica ou local)

As necesidades son distintas: xestión de inventarios de solos contaminados, recepción de informes de terceiros, control do estado de cada expediente, busca por parcela catastral e reporte agregado.

Conclusión: software de solos contaminados en España, en 2026

O panorama do software de xestión de solos contaminados cambiou de forma significativa nos últimos dous anos. A combinación da Lei 7/2022, do RD 665/2023 e da Soil Monitoring Law elevou o listón de trazabilidade, documentación e reporte ata un punto no que as follas de cálculo e os cartafoles en rede xa non son unha opción competitiva.

A nivel internacional, EQuIS segue sendo o referente para grandes portfolios globais, pero o seu custo enterprise e a súa escasa adaptación ao marco español fano pouco práctico fóra de grandes organizacións. Ferramentas como RBCA Toolkit, MODFLOW, QGIS, Surfer, RockWorks e ProUCL son pezas técnicas imprescindibles dentro do fluxo, pero ningunha resolve por si soa a xestión integral do emprazamento.

Neste contexto, TerraLitix posiciónase en 2026 como a plataforma máis adecuada para consultoras, operadores e administracións que traballan baixo o marco normativo español: cobertura nativa de RD 9/2005, Lei 7/2022 e RD 665/2023, modelo SaaS accesible, app de campo offline-first, módulo JAMES para cortes xeolóxicos, xestión integral de mostras e cadea de custodia, e un custo moi por debaixo das alternativas enterprise internacionais.